Behandeling van volwassenen
Voor volwassenen geven we het onderstaande relaas weer van een anstige journalist van een plaatselijke krant die zich in ons centrum door ons heeft laten behandelen.
Patiënt slaapt, tandarts boort
Ideale behandelingen voor de echte angsthazen
Menigeen zit met het angstzweet in de handen in de wachtkamer van de tandarts. En sommige mensen verschijnen er niet eens. Het gebit wordt er niet beter of mooier op, maar de mond stijf dicht houden is een manier om dat dat voor de buitenwereld geheim te houden. De angst zit er bij sommigen zo diep in, dat ze, eenmaal met de stoute schoenen aan bij de tandarts in de stoel gezeten, met de beste wil van de wereld de mond niet meer open krijgen. Vaak wordt het probleem tot de 'aanstellerij' gerekend, maar dat is op den duur toch geen oplossing.
Buiten enkele tienduizenden zwakzinnigen- die meestal ook niet voor een ' normale' tandartsbehandeling in aanmerking komen- zijn er in Nederland anderhalf miljoen mensen die niet graag naar de tandarts gaan. Van die anderhalf miljoen heeft 8%, hondertwintigduizend mensen, zodanig problemen dat er iets meer aan gedaan moet worden. Er zijn ook mogelijkheden daartoe. Met name een psychologische benadering, waarbij de patiënt langzaam vertrouwd wordt gemaakt met het idee dat er een behandeling op komst is, wordt door de AWBZ bekostigd. Daarnaast zijn er tandartsen die hun angstige patiënten met een lachgasmasker kalmeren en half in slaap maken, waardoor ze bereid worden de behandeling te ondergaan.
Geen twee angstige patiënten zijn gelijk. Als je zoekt naar een gezamenlijk kenmerk dan is het opvallend dat veel patiënten de schooltandarts als de oorzaak van hun angst noemen. Heel vaak is het de angst voor pijn die de boor kan veroorzaken, maar Jo Reijnders in Schinveld bijvoorbeeld, zoekt de oorzaak van zijn angst voor de tandarts bij zijn tong. "Ik wil niet dat iemand iets met mijn tong doet," zegt hij. Hij is weliswaar enkele malen bij de tandarts behandeld sinds hij als kind van zeven uit de tandartsstoel vluchtte, maar zijn angst om zijn tong te beschadigen, maakte dat Reijnders vele jaren de tandarts meed.
Wim Jessen, anesthesist in het ziekenhuis in Brunssum, Kwam via de tandheelkundige zorg voor zwakzinnige patiënten in aanraking met de problemen van angstige patiënten. Beter dan de omslachtige 'gewenningsmethode'
En ook beter dan de lachgasmethode acht hij het bijna helemaal 'wegmaken' van de patiënt doormiddel van conscious sedation. Door een injectie met Diprivan brengt hij de patiënten zodanig in slaap dat de ademhaling en de slikreactie intact blijft. Dat laatste is nodig omdat de patiënt in staat moet blijven eventueel koelwater van de tandartsboor door te slikken. "Ik ben, als anesthesist, bij uitstek de vakman van werken," zegt Jessen.
Een probleem is echter dat de behandeling niet in de operatiekamer van een ziekenhuis kan plaatsvinden. "de organisatie is niet ingericht op een tandarts die van buiten komt. De OK's zijn eigenlijk vol. Er is niet eens een tandartsboor voorhanden. "Dus moet de anesthesist naar de tandartspraktijk. Eens in de maand gaat Jessen op een vrije dag- naar het Tandheelkundig Centrum Kerkrade-West en werkt daar samen met tandarts Richard Reinders.
Reinders heeft ook betrekkelijk veel ervaring met angstige patiënten. Hij werkt in de verpleegklinieken en in Welterhof. "Het is een arbeidsintensieve groep patiënten, dat vergt extra aandacht," zegt hij. Hij noemt ook het voorbeeld van de ouders als de oorzaak van angst bij kinderen. "Als de ouders al bibberend met het kind binnenkomen, dan weet je al hoe het er voor staat."
In een groot aantal gevallen kun je de angstige patiënt wat meer gerust stellen door te praten, door te beginnen met het weghalen van wat tandsteen. Ook is zijn ervaring dat de patiënt na de behandeling waar de anesthesist aan te pas komt, moed schept en het de volgende keer zonder probeert.
Jessen gaat op die middag in Kerkrade als altijd zeer zorgvuldig te werk. "Ik neem alle noodzakelijke voorzorgsmaatregelen, bijvoorbeeld voor het geval er gereanimeerd zou moeten worden. Ik ben zelf altijd bij elke behandeling aanwezig en controleer de patiënt." Wanneer de patiënt 'slaapt' - daar lijkt consious sedation nog het meest op - geeft de tandarts zo nodig een plaatselijke verdoving en doet verder gewoon zijn werk." Je schijnt gewoon je mond open te doen als de tandarts erom vraagt," zegt Jo Reijnders. "Dus onder narcose ben je bepaald niet." Direct na de behandeling wordt de patiënt gewekt, en kan hij snel daarna weer naar huis. Autorijden mag een dag lang niet. "Na het ontwaken is de patiënt eigenlijk nogal dronken, zegt Jessen.
Jessen en Reinders vinden dat ze pionierswerk doen. Ze zijn bijvoorbeeld niet eens met de inspectie volksgezondheid die vindt dat er in de regio voldoende mogelijkheden voor de behandeling zijn, en dat die behandelingen 'uit het oogpunt van de veiligheid' in een ziekenhuis moeten plaatsvinden. "Als je ervan uitgaat dat iedereen zijn mond dicht houdt ook geen probleem heeft, dan heeft de inspectie gelijk. Maar dat klopt natuurlijk niet."
Jo Reijnders is intussen helemaal tevreden. "De dag na de ingreep had ik een beetje pijnlijke keel. Maar ik kan het iedereen aanbevelen."


6466 CP Kerkrade